Szczęśliwi Święci, Błogosławieństwa i Psalmy
● Rozważa: ks. Przemysław Tomczyk ●

Obraz AI, ChatGPT

Uroczystość Wszystkich Świętych, rok A
(1 listopada 2026)
Ewangelia: Mt 5,1–12 ●

„Każdy święty chodzi uśmiechnięty” – śpiewała kiedyś Arka Noego, podkreślając, że każdy, i duży, i mały, może zostać świętym. Jak na szczęście świętych patrzy Słowo Boże? I w jaki sposób nasze zrozumienie szczęścia i dzisiejszej Ewangelii może być ubogacone przez piękno hebrajskiej poezji – przez Psalmy?

W dzisiejszej Ewangelii usłyszymy słynne oznajmienie ośmiu błogosławieństw (Mt 5,1–12). Nie są one jedynie zbiorem oderwanych haseł, lecz portretem człowieka, który żyje blisko Boga. Słowo „błogosławieni”, które w oryginalnej greckiej wersji tekstu wyrażone jest słowem μακάριος (makarios), może być tłumaczone również jako „szczęśliwi, radośni”. To słowo przywołuje początek Psalmu 1: „Szczęśliwy mąż, który nie idzie za radą występnych, nie wchodzi na drogę grzeszników, i nie siada w kole szyderców” (Ps 1,1–2). Ciekawe jest, że zarówno psalmista, jak i Jezus pokazują, iż prawdziwe szczęście jest owocem obranej drogi. Dobór czasowników w Psalmie 1, „nie idzie, nie wchodzi, nie siada”, pokazuje ogólną postawę człowieka, który w różnych aspektach swojego życia izoluje się od miejsc, które oddalają go od Boga – rada występnych, grzesznicy i szydercy. Te wybory otwierają go na prawdziwe dobro, które owocuje – „jest on jak drzewo zasadzone nad płynącą wodą, które wydaje owoc w swoim czasie, a liście jego nie więdną; co czyni, pomyślnie wypada” (Ps 1,3). Mam wrażenie, że Psalm 1 pomaga nam zrozumieć szczęście ukryte w błogosławieństwach, gdzie wybór ubóstwa, cichości czy nawet tymczasowego smutku wiedzie do błogosławieństwa. Zobaczmy, jak inne psalmy pomogą nam zobaczyć błogosławieństwa w nowym świetle.

„Błogosławieni ubodzy w duchu” — mówi Jezus, zapewniając, że do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5,3). Ubóstwo ducha nie oznacza braku wartości, lecz wolność od złudzenia samowystarczalności. Psalm 34 nazywa siebie modlitwą biedaka, którego Pan wysłuchał i wybawił (por. Ps 34,7), a zarazem zapewnia, że tym, którzy szukają Pana, nie zabraknie dobra (Ps 34,11). Święty jest więc człowiekiem pokornym i ufającym: zna własną kruchość, dlatego nie opiera życia wyłącznie na sobie, lecz otwiera dłonie na dar Boga.

„Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni” (Mt 5,4). Psalm 34 mówi, że Pan jest blisko ludzi skruszonych w sercu i ocala złamanych na duchu (por. Ps 34,19). Święty nie jest obojętny na grzech, krzywdę ani cierpienie; potrafi zapłakać nad złem, ale nie zamyka się w rozpaczy, ponieważ oczekuje pocieszenia od Boga. Zaraz potem Jezus błogosławi cichych (Mt 5,5). To echo Psalmu 37: pokorni posiądą ziemię, natomiast człowiek ufający Panu nie odpowiada złem na zło (por. Ps 37,9-11). Cichość jest zatem siłą wolną od przemocy. Święty jest wrażliwy i łagodny, a zarazem cierpliwie wytrwały.

„Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości” (Mt 5,6). Psalm 119 wyznaje: „Otwieram usta i chłonę powietrze, bo pragnę Twoich przykazań” (por. Ps 119,131). Sprawiedliwość nie jest tu chłodnym osądzaniem innych, lecz głębokim pragnieniem życia według Bożej woli. Święty nie zadowala się pozorem dobra; pozwala, by Słowo kształtowało jego decyzje, relacje i poczucie odpowiedzialności. Jezus dodaje: „Błogosławieni miłosierni” (Mt 5,7). Psalm 72 jako model miłosierdzia ukazuje sprawiedliwego króla, który broni ubogiego, ocala potrzebującego i lituje się nad słabym (por. Ps 72,12–14). Biblijna sprawiedliwość prowadzi więc do miłosierdzia. Święty rozpoznaje cudzą biedę i odpowiada konkretną pomocą, przebaczeniem oraz troską.

„Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą” (Mt 5,8). Psalm 24 podpowiada, kto może wejść na górę Pana: ten, kto ma nieskalane ręce i czyste serce (Ps 24,3–4). Czystość oznacza wewnętrzną jedność — zgodność intencji, słów i czynów. Psalm 51 natomiast podkreśla, że czyste serce jest Bożym darem, o który trzeba prosić: „Stwórz, o Boże, we mnie serce czyste” (Ps 51,12). Święty nie udaje bezgrzesznego; pozwala się oczyszczać i pragnie Boga bez ukrytych zamiarów. Dlatego coraz wyraźniej dostrzega Jego obecność w Słowie, modlitwie i drugim człowieku.

„Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój” (Mt 5,9). Psalm 85 ukazuje pokój jako owoc spotkania łaski i wierności, sprawiedliwości i pokoju (por. Ps 85,11–14). Nie chodzi więc o unikanie trudnych spraw ani o pozorną zgodę, lecz o przywracanie relacjom prawdy i dobra. Święty jest człowiekiem pojednania: zatrzymuje odwet, umie uczynić pierwszy krok w stronę pogodzenia i nie buduje własnego bezpieczeństwa na cudzej krzywdzie. Taki pokój ma źródło w Bogu, dlatego czyniący pokój zostają nazwani synami Bożymi.

Ostatnie błogosławieństwo mówi o prześladowanych z powodu sprawiedliwości oraz o uczniach znieważanych ze względu na Jezusa (Mt 5,10–12). Psalmy wielokrotnie dają głos człowiekowi niesłusznie oskarżanemu, a zarazem uczą go schronienia w Bogu: „Pan jest blisko skruszonych w sercu” i wybawia sprawiedliwego z jego utrapień (por. Ps 34,19–20). Święty nie szuka konfliktu ani cierpienia, ale też nie porzuca Ewangelii dla wygody, uznania czy spokoju. Obraz świętego z błogosławieństw i Psalmów jest więc spójny: to człowiek ubogi przed Bogiem, wrażliwy, cichy, spragniony sprawiedliwości, miłosierny, czystego serca, czyniący pokój i wierny pośród prób. Jego szczęście wypływa z obranej drogi i z pewności, że Bóg jest blisko.

Niech ta biblijna podróż przez Psalmy pogłębi nasze zrozumienie ośmiu błogosławieństw i niech sprawi, że każdego dnia będziemy wzrastać w głębszej relacji z Bogiem, zbliżając się z każdym krokiem ku świętości.

——————-

Ks. Przemysław Tomczyk – Kapłan Archidiecezji Chicago w Stanach Zjednoczonych i student drugiego roku nauk biblijnych w Papieskim Instytucie Biblijnym w Rzymie. Pochodzi z miejscowości Koło w Wielkopolsce. W 2010 roku rozpoczął formację kapłańską w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej, a w 2012 roku przeniósł się do Seminarium Mundelein w Chicago, gdzie po ukończeniu formacji przyjął święcenia kapłańskie w 2017 roku z rąk kard. Blaise’a Cupicha.

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza
Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:
«Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
 Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni jesteście, gdy [ludzie] wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie. Tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.

Poleć innym!